İLK
YARDIM PROSEDÜRÜ
İlk yardımı
başarıyla uygulayabilmek için öncelikle
olabilecek her şeye hazırlıklı ve sakin
olmalısınız. Siz sinirli ve panik içinde hareket
ederseniz köpeğiniz de aynı derecede sinirli ve
panik olur çünkü ya çok ağrısı vardır, ya da çok
korkmuştur. Köpeğiniz ağrı içindeyken yardım
etmeniz için size baktığında siz onun etrafında
sinirli bir şekilde koşuştururken onun nasıl
tepki vereceğini bir düşünün. Bu durumda
köpeğiniz çılgına dönebilir. Ancak siz durum
karşısında sakin ve kontrollü davranırsanız
köpeğiniz daha sakin olur, size ona yardımcı
olmak için daha fazla olanak sağlar. Eğer
köpeğinizin sinirli olduğunu fark ederseniz onu
sakinleştirmelisiniz. Bunu yapmanın en iyi yolu
önce onu düzgün bir şekilde zapt etmek olur ve
böylece onun hareket etmesini engellemiş
olursunuz. Köpeğinizin hareket etmesi, panik
olması ve sinirli bir şekilde ağrıdan kurtulmaya
çalışması onun doğal reaksiyonudur, bu nedenle
onu dikkatlice zapt etmek zorunluluktur. Bu
amaçla köpeğinize bir ağızlık takabilirsiniz,
veya aynı amaçla ağzını bağlayabilirsiniz (sargı
bezi vs ile)Bunun için bağı burnun etrafında
düğüm çene altına gelecek şekilde sıkıca
bağlayıp boynun arkasından boynuna doğru ikinci
bir düğüm atabilirsiniz. Köpeğinizin durumunun
daha kötüye gitmemesi için mümkün olduğunca onun
hareket etmesini engellemeye çalışın.
Eğer köpeğinizin şiddetli kanaması olduğunu fark
ederseniz kanamayı hemen durdurmaya
çalışmalısınız. Bölgeyi oksijenli su ile
silerseniz en azından kolayca enfeksiyon
kapmasını engellemiş olursunuz. Sonra kanı
durdurması amacıyla yaraya yeterine bandaj
uygulamalısınız.Ciddi yaraların köpeğinizin şoka
girmesine yol açması açısından dikkatli
olmalısınız.
Eğer köpeğinizi yaralayan bir yanma olayı ise
hemen müdahale etmeli ve bölgeyi soğutmalısınız.
Eğer yanık elektrik çarpmasından olmuşsa bölgeye
yanık merhemi ya da kremi uygulayın ve bölgenin
temiz kaldığından emin olun. Eğer kimyasal bir
yanıksa bölgeyi acilen bol soğuk su ile yıkayın.
Suyun bölgenin tam üstüne doğru aktığından emin
olun. Bölge şişebilir. Bu durumda bölgeye bir
buz torbası bağlayın.
Eğer köpeğiniz nefes almıyorsa kalp atışlarını
kontrol edin. Köpeklerin kalbi sol omuzlarının
tam altında lokalize olmuştur. Eğer kalbi
atmıyorsa ve bundan eminseniz hemen kalp masajı
yapmanız gerekiyor demektir. Bunun için köpeği
sırt üstü pozisyona çevirin ve avuç içinizi
köpeğin göğüs boşluğunun alt kısmına
yerleştirin. Ritmik pompalama hareketleriyle
köpeğin göğüs boşluğuna bastırın. Eğer kalbi bir
kez atarsa veya başlangıçta atıyorsa ama nefes
almıyorsa suni solunum yapmalısınız. Bunun için
iki kişiye ihtiyacınız var. Köpeğin ağzını açın
ve boğazının tıkalı olup olmadığını kontrol
edin. Bir kişiden köpeğin dilini ağzından dışarı
çekmesini isteyin. Öylece köpeğin kendi diliyle
tıkanıp boğulmasını önlersiniz. Diğer kişi elini
köpeğin ağzının çevresini elleri ile sarmalı ki
hava ağzının kenarlarından dışarı sızmasın.
Köpeğin ağız ve burnunun ön kısmından hızlı
nefesler vererek içeri doğru üfleyin. Üç hızlı
nefes üfledikten sonra yüzünüzü köpeğin yan
tarafına çevirerek onun nefes alıp almadığını
dinlemelisiniz.
Mümkünse, ilk yardım uygulaması yapmaya
Veteriner Hekiminize giderken yolda başlayın.
Örneğin kanamayı kontrol altında tutmaya
çalışıyorsanız, önce uygulamaya başlayın ama bu
sırada köpeğinizi arabaya koyun ve Veteriner
Hekiminize kadar araba kullanabilecek birini
bulun. Yolda uygulamaya devam edin. Eğer
Veteriner Hekime güvenli ve çabuk şekilde ulaşma
imkanınız yoksa siz ilk yardım uygularken
telefona ulaşabilecek birini bulun.
Kanama
Eğer kanama 5 dakika içinde dinmezse, kanama
bölgesine baskı uygulamak için aşağıdaki
prosedürü takip etmelisiniz:
- Yara üzerine
temiz bir bez veya elinizle bile olsa basınç
uygulayın. Eğer kan sızmaya devam ederse ilk
koyduğunuz bandajın üzerine yeni bandajlar,
pamuk veya bez uygulayın, eski bandajı
yerinden kaldırmayın.
- Eğer böyle bir
basınç kanamayı durdurmazsa, bölgeye basınç
uygulayabileceğiniz en yakın noktayı bulun ve
atardamarı altta uzanan kemiğe doğru
sıkıştırmaya çalışın. Bu işlemi yaparken
parmaklarınızın düz kısmını kullanın, uç
kısımlarını veya başparmağınızı kullanmayın.
- Bütün bunlara
rağmen kanama durmazsa alabileceğiniz son
önlem turnike uygulamasıdır. Ancak bu uygulama
yaralı bölgeye kan gitmesini önleyebileceği
için kangrene yol açabilir. Sadece diğer
yöntemlerin işe yaramadığı durumlarda hayat
kurtarmak için uygulayın.
Solunum
Güçlükleri
Bir çok şey köpeklerde solunum güçlüklerine
sebep olabilir. Örneğin akciğere giden hava
yollarını tıkayan bir yabancı cisim veya eğer
baygınsa köpeğin kendi dili, tasma, elektrik
çarpması, suda boğulması veya göğüs bölgesindeki
yaralanmalar sebep olabilir.
Suni Solunum:
- Köpeğin ağzını
açın, dilini kavrayıp boğazını görebilecek
şekilde iyice dışarı çekin. Eğer bölgede kan
veya akıntı bulunuyorsa silerek uzaklaştırın.
Bölgeyi tıkayan bir şey varsa uzaklaştırın.
- Tasma veya
kısıtlayıcı bir şey varsa uzaklaştırın.
- Eğer boğazında
sıvı varsa veya durum suda boğulma nedeniyle
oluşmuşsa köpeği arka bacaklarından tutarak
baş üstü havaya kaldırın ve 15-30 saniye böyle
tutun.
- Eğer köpek
hala nefes almıyorsa suni solunum yapmaya
başlayın. Ağzını kapatın, ağzınızı köpeğin
burnu üzerine yerleştirin, ve burnundan içeri
akciğerlerine doğru havayı üflemek üzere nefes
verin. Köpeğin göğsüne bakarak akciğerlerin
şişmesini izleyin. Ağzınızı köpeğin burnundan
uzaklaştırın ve bu işlemi dakikada 6 defa
olmak üzere tekrarlayın. Bunları köpek kendi
kendine nefes alana kadar veya siz onun
tamamen öldüğünden emin olana kadar 30-60
dakika yapmanız gerekebilir.
Küçük Kesik ve
Yaralar
Çizik, küçük ve bunun gibileri köpek tarafından
da kolayca tedavi olabilen hasarlardır. Onların
salyaları mikropları öldürerek hızlı iyileşme
sağlar. Erişebildiği yaraları yalamasına izin
verin. İsterseniz yarayı yumuşak bir sabun ve
biraz suyla yıkayabilirsiniz. Pansumana gerek
yoktur.
Kanama
Önemli kanamalar için önce bölgeye basınç
uygulamalısınız. Eğer bu kanamayı kontrol altına
almazsa turnike uygulayın. Bu turnikeyi yaraya
yakın bölgeye ve yara ile kalp arasında kalacak
şekilde uygulayın. İleri düzeyde tedavi için
köpeği hemen bir Veteriner Hekime götürün.
Şok
Beyne kan gitmesine bir engel olduğu zaman şok
meydana gelir. Şu semptomlar görülebilir:
- Bilinç kaybı
- Cam gibi
gözler ve boş bakışalar
- Tüylerin
dikilmesi
- Düzensiz nefes
- Kusma
Şoktaki bir köpek
zayıf kan dolaşımından dolayı vücut ısısını
çabucak kaybetmeye başlar. Onu ılık bir
battaniyeye sarın. Başını alçakta tutarak hemen
bir Veteriner Hekime götürün.
Trafik Kazaları
Araba veya kamyon çarpmaları ciddi yaralanmalara
sebep olabilir. Bu bir bacak kırığından iç
organların yaralanmasına kadar bir çok şey
olabilir. Bu tür yaralanmalar tıbbi girişimler
gerektirir.
Önce acilen yapılması gereken şey kanamayı
kontrol altına almaktır. Daha sonra şok durumu
tedavi edilmelidir. Köpeğin ısırabileceğini
unutmayın ve durumu hemen anlayıp ona bir
ağızlık takın yada ağzını bağlayın. Eğer
kemiklerde bir açık kırık görüyorsanız üzerine
bir cebire (kemik uçlarını sabitleyecek sert bir
cisim) bağlayın. Bunu ayrıca mukavva veya tahta
ve biraz kablo ile yapabilirsiniz. Gereksiz yere
kırık uçlarını hareket ettirmemeye dikkat edin.
Onu hemen bir Veteriner Hekime götürün.
Yanıklar
Köpeklerde zaman zaman yanıklar oluşabilir.
Onlar çocuklar gibidir ve bazen kendilerine
zarar verebilecek durumlara girebilirler.
Köpeklerde buharla, sıcak sıvılarla, ateşle ve
hatta kimyasallar ile yanıklar oluşabilir. Eğer
yanık şiddetli değilse ılık su e yumuşak bir
sabun ile bölgeyi yıkayın, yüzeye yanık kremi
uygulayın ve iyileşmeye bırakın. Eğer ciddi bir
yanıksa tercihen bir saat içinde köpeği bir
Veteriner Hekime götürün. Yola çıkmadan önce
yanık bölgesini soğuk bir bez ile sarıp şoka
karşı koruduğunuzdan emin olun.
Zehirlenme
Zehirlenme köpeklerde her zaman bir tehlikedir.
Zehirlenmenin genel belirtileri konvulziyon
(çırpınma), ağızda yanıklar ve bayılmadır. Hemen
müdahale etmeniz gerekmektedir. Siz ilk yardıma
başladığınız sırada Veteriner Hekiminize telefon
ile ulaşacak birisine ihtiyacınız olacak. Eğer
ne yedikten sonra zehirlendiğini biliyorsanız
üzerindeki etikette zehirlenme durumunda neler
yapılması gerektiğini okuyup yazanları
uygulayın. Eğer köpeğiniz baygınsa kesinlikle
onu kusturmaya çalışmayın. Köpeğin ağzında
yanıklar varsa kusturmayın. Eğer ağız içi
sağlıklıysa ve bilinci yerindeyse onu
kusturabilirsiniz. Bunun için dil altına birkaç
damla oksijenli su damlatabilir, koyu demli çay
veya bu amaçla hazırlanmış şuruplar
içirebilirsiniz. Kustuktan sonra mideyi zehirden
koruması için ona süt veya 1 litre suya 6
yumurtanın akını karıştırıp içirebilirsiniz.
İleri düzeydeki tedavi için onu hemen ir
Veteriner Hekime götürmelisiniz.
Boğulma
Boğulmaya bir çok şey sebep olabilir. Genellikle
bir kemik veya bunun gibi bir şey boğazına
takılabilir ve aşağıdaki semptomlar görülür:
- Zor nefes alma
veya hızlı hızlı nefes almaya çalışma.
- Köpüklü salya
Köpeğin ağzını
açmayı deneyin ve hava yollarını tıkayabilecek
nesneyi görmeye çalışın. Mümkünse oradan
çıkarmaya çalışın. Eğer çıkaramıyorsanız daha
fazla yardım hemen gereklidir, hemen Veteriner
Hekiminizi arayın veya ona götürün.
Köpek Kavgaları
Neredeyse bütün köpekler hayatlarında bir defa
başka bir köpekle kavga ederler. Bu nedenle
köpekler bir araya gelirken dikkatli olmanız
önemlidir. Köpeğiniz bu buluşmadan muhtelif
ısırıklarla çıkabilir. Genellikle erkek
köpeklerin birbiriyle kavgasına daha sık
rastlanır ve kastrasyon bunun için bir önlem
olabilir. Dişi köpekler de kendi aralarında
kavga edebilir ama dişi ve erkek köpeklerin
kavgalarına daha az rastlanır. Kavga sırasında
köpek, sahibini o durumdayken tanımayabilir ve
çok yaklaştığında ısırabilir. Kavga eden
köpekleri ayırmak için bir battaniye
kullanılabilir. Başlarından geçirilen battaniye
ile köpekler birbirinden uzaklaştırılabilir.
Veya yüzlerine gelecek şekilde su sıkılabilir.
Eğer küçük bir köpek ile büyük köpek kavga
ediyorsa unutmayın büyük köpek her zaman
kazanır! Böyle bir durumda aşağıdaki şartlar
varsa ciddi bir yaralanmadan
şüphelenebilirsiniz:
- Köpek belirgin
şekilde güç nefes alıyorsa
- Siz ciddi bir
yara görmeseniz bile köpek yerinden
kalkamıyorsa
- Göğüs veya
karın bölgesinde herhangi bir yara varsa
- Diş etleri
solgun görünüyorsa
- Ense veya omuz
bölgesinde herhangi bir yara veya ezik varsa
Böyle durumlarda:
- Köpeği
yakından inceleyerek göğüs bölgesinde içeri
kadar açılan bir yara olup olmadığına, sırt
bölgesinde yaralanma olup olmadığına ve kırık
kemik olup olmadığına bakın.
- Köpeği ılık
bir battaniyeye sarın ama ısıtıcının yanına
koymayın veya ısıtıcı bir ped kullanmayın.
Aksi halde sok durumunu veya kanamayı
şiddetlendirebilirsiniz.
- Temiz bir bez
ile göğüs veya karın bölgesindeki yaraları
sarın.
- Yaraları ciddi
görünmese bile hemen Veteriner tedavisine
başvurun.
İlk Yardım
Çantasında Bulunması Gerekenler
- Termometre
- Makas
- Bandaj
malzemesi (sargı bezi)
- Cımbız
- Tırnak makası
- Oksijenli su
- Göz pomadı
- Plaster
- Gazlı bez
- Temiz bezler
- Pamuk
- Kanama
durdurucu toz
- Büyüteç
- Hassas
antibakteriyel sabun
- Battaniye
- Tasma kayışı
- Pamuklu çubuk
Herşeyden önce
veteriner hekiminize danışın.
|